Tozlu Sözlük
Aile Temalı Atasözleri
Aile temasına ait atasözleri listesi.
Rastgele Atasözü
Aile Temalı Atasözleri
Ağızdan burun yakın, kardeşten karın yakın
Atasözü: 'Ağızdan burun yakın, kardeşten karın yakın' - Kardeşlik, kan bağı kadar değil, gönül bağı kadar değerlidir.
Ağlarsa anam ağlar, başkası (kalanı) yalan ağlar
Atasözü: 'Ağlarsa anam ağlar, başkası yalan ağlar' - İnsanın en içten acısını sadece annesi hisseder.
Ana ile kız, helva ile koz
Atasözü: 'Ana ile kız, helva ile koz' - Anne ile kız arasındaki doğal rekabeti anlatır.
Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar
Atasözü: 'Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar' - Ana ne kadar çabalasa da kızının mutluluğu kendi kaderine bağlıdır.
Ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış
Atasözü: 'Ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış' - Annenin tüm çabasına rağmen, kızının talihini değiştiremeyeceğini anlatır.
Analık fenalık (kara yamalık)
Atasözü: 'Analık fenalık (kara yamalık)' - Üvey annenin sevgisizliğini veya olumsuz davranışlarını anlatır.
Ananın bahtı kızına
Atasözü: 'Ananın bahtı kızına' - Kız çocukları genellikle annelerinin kaderini yaşar.
Armut dalının dibine düşer
Atasözü: 'Armut dalının dibine düşer' - Çocuklar genellikle anne babalarına benzer.
Atanın sanatı oğla mirastır
Atasözü: 'Atanın sanatı oğla mirastır' - Ebeveynin bilgi ve yetenekleri çocuklarına geçer.
Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar
Atasözü: 'Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar' - Kadın, ailenin huzurunu sağlayabileceği gibi bozabilir de.
Baba kırk oğul beslemiş, kırk oğul bir babayı beslememiş
Atasözü: 'Baba kırk oğul beslemiş, kırk oğul bir babayı beslememiş' - Evlatlar bazen anne babanın emeğini karşılamaz.
Baba koruk (erik) yer, oğlunun dişi kamaşır
Atasözü: 'Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır' - Bazen birinin yaptığı işin sonucu, başkasını etkiler.
Baba oğluna bir bağ bağışlamış; oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş
Atasözü: 'Baba oğluna bir bağ bağışlamış; oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş' - Anne baba fedakârdır, ama evlatlar bazen nankörlük eder.
Babayla oğlanın pabucu bir olunca evde kavga eksik olmaz
Atasözü: 'Babayla oğlanın pabucu bir olunca evde kavga eksik olmaz' - Baba ile oğul aynı seviyeye gelirse geçimsizlik çıkar.
Bıçak kınını kesmez
Atasözü: 'Bıçak kınını kesmez' – Yakın insanlar birbirine zarar vermez.
Bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez
Atasözü: Bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez - Ebeveyn sevgisi karşılıksızdır; çocuklar aynı fedakârlığı göstermez.
Bir ev (gemi) donanır, bir kız (çıplak) donanmaz
Atasözü: Bir ev (gemi) donanır, bir kız (çıplak) donanmaz - Kız çocuğunun ihtiyaçları ve süsü bitmez; sürekli hazırlık ister.
Bir evde iki kız, biri çuvaldız biri biz
Atasözü: Bir evde iki kız, biri çuvaldız biri biz - Aynı ortamda iki genç kızın arasında mutlaka küçük rekabet olur.
Bir karıyla bir koca, dırdır eder her gece
Atasözü: Bir karıyla bir koca, dırdır eder her gece - Evlilikte küçük tartışmalar doğaldır, önemli olan huzuru korumaktır.
Çerçi kızı boncuğa âşık(tır)
Atasözü: 'Çerçi kızı boncuğa âşıktır' – İnsan, içinde büyüdüğü ortamın alışkanlıklarını taşır.
Çocuğun bulunduğu yerde dedikodu olmaz
Atasözü: 'Çocuğun bulunduğu yerde dedikodu olmaz' – Çocukların olduğu ortamda insanlar gizli şeyleri konuşmaz.
Çocuk seversen beşikte, koca seversen döşekte
Atasözü: 'Çocuk seversen beşikte, koca seversen döşekte' – Sevgi, zamanında ve yerinde gösterilmelidir.
Deli arlanmaz, soyu arlanır
Atasözü: 'Deli arlanmaz, soyu arlanır' – Ahlak dışı davranışlar yalnız yapanı değil ailesini de utandırır.
Dört göz bir evlat için
Atasözü: 'Dört göz bir evlat için' - Anne babalar çocukları için her türlü fedakârlığı göze alır.
Elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar
Atasözü: 'Elti eltiden kaçar, görümceler bayrak açar' - Kadın akrabalar arasındaki rekabet bazen çevredekileri sevindirir.
Elti eltiye eş olmaz, arpa unundan aş olmaz
Atasözü: 'Elti eltiye eş olmaz, arpa unundan aş olmaz' - Bazı şeyler doğası gereği uyumsuzdur.
Erine göre bağla başını, tencerene göre kaynat (pişir) aşını
Atasözü: 'Erine göre bağla başını, tencerene göre kaynat aşını' - İnsanın, şartlarına uygun şekilde yaşaması gerekir.
Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli
Atasözü: 'Erkek getirmeyi, kadın yetirmeyi bilmeli' - Eşler görev ve sorumluluklarını dengeli biçimde yerine getirmelidir.
Erkek sel, kadın (avrat) göl
Atasözü: 'Erkek sel, kadın göl' - Erkek hareketli ve dışa dönük, kadın ise sakin ve toparlayıcıdır.
Etle tırnak arasına girilmez
Atasözü: 'Etle tırnak arasına girilmez' - Yakınların arasındaki işe karışan zarar görür.
Et tırnaktan ayrılmaz
Atasözü: 'Et tırnaktan ayrılmaz' - Yakın akraba veya dostlar birbirinden kolay kopmaz.
Evi ev eden avrat
Atasözü: 'Evi ev eden avrat' - Bir yuvayı düzenli ve huzurlu kılan kadındır.
Evladı ben doğurdum ama gönlünü ben doğurmadım
Atasözü: 'Evladı ben doğurdum ama gönlünü ben doğurmadım' - İnsanın çocuğunun bile gönlünü tam kontrol edemeyeceğini anlatır.
Evladın var mı, derdin var
Atasözü: 'Evladın var mı, derdin var' - Çocuk sahibi olmanın mutlulukla birlikte sorumluluk ve kaygı getirdiğini anlatır.
İç güveyisi iç ağrısı
Atasözü: 'İç güveyisi iç ağrısı' - Aileye dışarıdan katılan kişi bazen sıkıntı kaynağı olur.
İki karılı evde toz diz boyu olur
Atasözü: 'İki karılı evde toz diz boyu olur' - Bir evde iki eş olursa huzur ve düzen kalmaz.
İyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil eder
Atasözü: 'İyi evlat babayı vezir, kötü evlat rezil eder' - Evlatların davranışları aileyi yüceltir veya küçük düşürür.
Kardeşim olsun da kanlım olsun
Atasözü: 'Kardeşim olsun da kanlım olsun' - Kardeşlik, düşmanlık kadar güçlü bir bağdır.
Kardeş kardeşi bıçaklamış, dönmüş yine kucaklamış
Atasözü: 'Kardeş kardeşi bıçaklamış, dönmüş yine kucaklamış' - Kardeşler arasında küslük uzun sürmez.
Kardeşten karın yakın (kulaktan burun yakın)
Atasözü: 'Kardeşten karın yakın (kulaktan burun yakın)' - Eş, kardeşten bile daha yakın olabilir.
Karga yavrusuna bakmış ‘benim ak pak evladım’ demiş
Atasözü: 'Karga yavrusuna bakmış “benim ak pak evladım” demiş' - Her anne kendi evladını en güzel görür.
Karından kardeş yakın
Atasözü: 'Karından kardeş yakın' - Kardeşlik bağı, eş bağından daha güçlüdür.
Kavun kökeninde büyür
Atasözü: 'Kavun kökeninde büyür' - İnsan, yetiştiği yerin etkisindedir.
Kaynana öcü, oğlu cici
Atasözü: 'Kaynana öcü, oğlu cici' - Gelin kaynanasını sevmez ama oğluna düşkündür.
Kaynana pamuk ipliği olup raftan düşse gelinin başını yarar
Atasözü: 'Kaynana pamuk ipliği olup raftan düşse gelinin başını yarar' - Kaynana ile gelin arasında hep bir gerginlik vardır.
Keçi nereye çıkarsa oğlağı da oraya çıkar
Atasözü: 'Keçi nereye çıkarsa oğlağı da oraya çıkar' - Çocuk, anne babasının davranışlarını örnek alır.
Kılıç kınını kesmez
Atasözü: 'Kılıç kınını kesmez' – Kişi, kendisine zarar verecek bir davranışta bulunmaz.
Kızevi, naz evi
Atasözü: 'Kızevi, naz evi' – Kız çocuklarının bulunduğu evde naz, ilgi ve özen eksik olmaz.
Kötü söyleme eşine, ağı katar aşına
Atasözü: 'Kötü söyleme eşine, ağı katar aşına' – Eşine kırıcı söz söyleme, evin huzuru bozulur.
Kulaktan burun yakın, kardeşten karın yakın
Atasözü: 'Kulaktan burun yakın kardeşten karın yakın' - Yakınlıkta akrabalık değil, birlikte yaşamak ve paylaşmak önemlidir.
Oğlan atadan (babadan) öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyi
Atasözü: 'Oğlan atadan öğrenir sofra açmayı, kız anadan öğrenir biçki biçmeyi' - Çocuklar, davranış ve becerilerini ailelerinden öğrenirler.
Oğlan dayıya, kız halaya çeker
Atasözü: 'Oğlan dayıya, kız halaya çeker' - Kişinin karakter ve huyları genellikle akrabalarına benzer.
Oğlanınki oğul balı, kızınki bahçe gülü
Atasözü: 'Oğlanınki oğul balı, kızınki bahçe gülü' - Kız ve erkek çocukların aileye farklı sevinçler kattığını anlatır.
Oğlan yetir, kız yetir; ağır yükü sen götür
Atasözü: 'Oğlan yetir, kız yetir; ağır yükü sen götür' - Çocuk büyütmek zordur, yükü anne-baba çeker.
Oğlumu (evladımı) ben doğurdum amma gönlünü ben doğurmadım
Atasözü: 'Oğlumu ben doğurdum amma gönlünü ben doğurmadım' - İnsanın kalbi ve duyguları üzerinde kimsenin tam kontrolü yoktur.
Öksüz kuzu toklu (öveç) olmaz
Atasözü: 'Öksüz kuzu toklu olmaz' - Koruyucusuz ve ilgisiz büyüyen gelişemez.
Ön tekerlek nereye giderse art tekerlek de oraya gider
Atasözü: 'Ön tekerlek nereye giderse art tekerlek de oraya gider' - Büyüklerin yolundan giden küçükler, onların kaderini yaşar.
Soy asma, soyuna çeker
Atasözü: 'Soy asma, soyuna çeker' - İnsanın huyu, genellikle ailesinden gelir.
Soydur çeker, boktur kokar
Atasözü: 'Soydur çeker, boktur kokar' - İyi veya kötü özellikler, kökeninden gelir.
Tarlayı taşlı, kızı kardeşli yerden almalı
Atasözü: 'Tarlayı taşlı, kızı kardeşli yerden almalı' - Zahmetli işin ve aile bağlısı insanın değeri olur.
Taşa çıkan keçinin ağaca çıkan oğlağı olur
Atasözü: 'Taşa çıkan keçinin ağaca çıkan oğlağı olur' - Anne babanın davranışı çocuğuna örnek olur.
Taş taş üstünde olur, ev ev üstünde olmaz
Atasözü: 'Taş taş üstünde olur, ev ev üstünde olmaz' - Herkes kendi yerinde yaşamalıdır.
Teyze, ana yarısıdır
Atasözü: 'Teyze, ana yarısıdır' - Teyze, anne kadar yakın ve değerlidir.
Ulu ağacın gürültüsü dal ile, mutlu evin yakışığı döl ile
Atasözü: 'Ulu ağacın gürültüsü dal ile, mutlu evin yakışığı döl ile' - Güç ve mutluluk bütünlükle oluşur.
Yavru kuş, yuvada gördüğünü yapar
Atasözü: 'Yavru kuş, yuvada gördüğünü yapar' - Çocuklar, anne babalarını örnek alır.
Yuvayı dişi kuş yapar
Atasözü: 'Yuvayı dişi kuş yapar' - Ailenin düzeni, kadının emeğiyle kurulur.
Yuvayı yapan dişi kuştur
Atasözü: 'Yuvayı yapan dişi kuştur' - Evin dirliği ve mutluluğu kadının gayretiyle sağlanır.