Tozlu Sözlük
Ders Temalı Atasözleri
Ders temasına ait atasözleri listesi.
Rastgele Atasözü
Ders Temalı Atasözleri
Balık ağa girdikten sonra aklı başına gelir
Atasözü: 'Balık ağa girdikten sonra aklı başına gelir' - İnsan genellikle tehlikeyi başına gelince fark eder.
Denizdeki balığın bini bir paraya
Atasözü: 'Denizdeki balığın bini bir paraya' – Henüz elde olmayan şeyin değeri yoktur.
Denizdeki balığın pazarı (pazarlığı) olmaz
Atasözü: 'Denizdeki balığın pazarlığı olmaz' – Henüz ortada olmayan şey için hesap yapılmaz.
Denize düşen yılana (yosuna) sarılır
Atasözü: 'Denize düşen yılana (yosuna) sarılır' – Zor durumda kalan kişi, kurtulmak için her çareye başvurur.
Derede tarla sel için, tepede harman yel için
Atasözü: 'Derede tarla sel için, tepede harman yel için' – Her şey kendi doğası gereği tehlike veya risk taşır.
Dereyi (çayı, ırmağı) geçerken at değiştirilmez
Atasözü: 'Dereyi (çayı, ırmağı) geçerken at değiştirilmez' – Bir işin ortasında yöntem veya lider değiştirilmez.
Destursuz bağa girenin yediği sopayı Mevla bilir
Atasözü: 'Destursuz bağa girenin yediği sopayı Mevla bilir' – İzinsiz davranan kişi, sonucuna kendisi katlanır.
Deve boynuz ararken kulaktan olmuş
Atasözü: 'Deve boynuz ararken kulaktan olmuş' – Daha fazlasını isterken elindekini kaybetmek.
Deve büyüktür amma beşini bir eşek yeder
Atasözü: 'Deve büyüktür amma beşini bir eşek yeder' – Büyüklük veya güç, her zaman verimlilik anlamına gelmez.
Deve yerine deve çöker
Atasözü: 'Deve yerine deve çöker' – Her işin yükünü kaldırabilecek kişi bellidir.
Deveye ‘inişi mi seversin, yokuşu mu?’ demişler; ‘düz yere mi (düze kıran mı) girdi?’ demiş
Atasözü: 'Deveye inişi mi seversin, yokuşu mu? demişler; düz yere mi düze kıran mı girdi? demiş' – Bazı insanlar her durumda şikâyet edecek bir şey bulur.
Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur
Atasözü: 'Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur' – Büyük felaketlere bazen küçük sebepler yol açar.
Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç
Atasözü: 'Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç' – Güçlüye karşı dikkatli, yoksula karşı ise duyarlı ol.
Devlet oğul, mal tahıl, mülk değirmen
Atasözü: 'Devlet oğul, mal tahıl, mülk değirmen' – Hayattaki her şeyin sürekliliği çalışmaya ve bakıma bağlıdır.
Dışı eli yakar, içi beni yakar
Atasözü: 'Dışı eli yakar, içi beni yakar' – Bir durum dışarıdan basit görünse de, içindekini en çok etkiler.
Dibi görünmeyen sudan geçme
Atasözü: 'Dibi görünmeyen sudan geçme' – Ne olduğunu bilmediğin işe girme, tehlike gizli olabilir.
Dibi görünmeyen tastan su içme
Atasözü: 'Dibi görünmeyen tastan su içme' – Kaynağı belli olmayan şeyden fayda umma.
Diken battığı yerden çıkar
Atasözü: 'Diken battığı yerden çıkar' – Sorun nerede doğduysa çözüm de orada aranmalıdır.
Dikensiz gül olmaz
Atasözü: 'Dikensiz gül olmaz' – Her güzel şeyin bir zorluğu, her mutluluğun bir bedeli vardır.
Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur
Atasözü: 'Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur' – Sözle değil, icraatla yardım değer kazanır.
Dil ebsem (olsa) baş esen (esendir)
Atasözü: 'Dil ebsem olsa baş esen esendir' – Az konuşan kişi başını beladan korur.
Dile gelen ele gelir
Atasözü: 'Dile gelen ele gelir' – Kötü söz, sonunda sahibine zarar verir.
Dilencinin torbası dolmaz
Atasözü: 'Dilencinin torbası dolmaz' – Açgözlü insan, ne kadar kazansa da doymak bilmez.
Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda
Atasözü: 'Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda' – Küçük borçlar bile uygunsuz zamanda karşına çıkar.
Dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş
Atasözü: 'Dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş' – Eline geçen az şeyle yetinmeyen nankör insanlar eleştirilir.
Dilin cirmi küçük, cürmü büyük
Atasözü: 'Dilin cirmi küçük, cürmü büyük' – Küçük bir söz bile büyük zarar doğurabilir.
Dilin kemiği yok
Atasözü: 'Dilin kemiği yok' – İnsan, ağzından çıkan söze kolayca yön verip değiştirebilir.
Dinsizin hakkından imansız gelir
Atasözü: 'Dinsizin hakkından imansız gelir' – Zalim veya haksız birini, ondan daha gözü kara biri alt eder.
Doğan anası olma, doğuran anası ol
Atasözü: 'Doğan anası olma, doğuran anası ol' – Gerçek emek verene değer verilmelidir.
Doğmadık çocuğa don biçilmez
Atasözü: 'Doğmadık çocuğa don biçilmez' – Olmamış bir olay için erken plan yapılmaz.
Doğru bilinmeyince eğri bilinmez
Atasözü: 'Doğru bilinmeyince eğri bilinmez' – Gerçeği bilmeyen, yanlışı ayırt edemez.
Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek
Atasözü: 'Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek' – Gerçekleri söyleyen kişi, tepkilere hazırlıklı olmalıdır.
Doğru söz acıdır
Atasözü: 'Doğru söz acıdır' – Gerçekler hoş gelmez, ama gereklidir.
Dokuz at bir kazığa bağlanmaz
Atasözü: 'Dokuz at bir kazığa bağlanmaz' – Bir yere veya kişiye aşırı yüklenilmez, herkesin ayrı yeri olmalıdır.
Domuzdan toklu çıkmaz (doğmaz)
Atasözü: 'Domuzdan toklu çıkmaz' – Kötü kişiden iyi bir sonuç beklenmez.
Domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz
Atasözü: 'Domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz' – Kötü huy veya düşmanlık kolay kolay değişmez.
Domuzun kuyruğunu kes yine domuz
Atasözü: 'Domuzun kuyruğunu kes yine domuz' – Kötü kişi, dışı değişse de özü değişmez.
Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer
Atasözü: 'Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer' – İhtiyacı olan kimse, sahip olmadığını en çok ister.
Dökme su ile değirmen dönmez
Atasözü: 'Dökme su ile değirmen dönmez' – Geçici çözümler kalıcı sonuç vermez.
Edebi edepsizden öğren
Atasözü: 'Edebi edepsizden öğren' - Kötü örnekler bile insana doğruyu öğretebilir.
El elin eşeğini yırlaya yırlaya, kendi eşeğini terleye terleye arar
Atasözü: 'El elin eşeğini yırlaya yırlaya, kendi eşeğini terleye terleye arar' - Başkalarının işi kolay, kendi işi zordur.
Eşeği dama çıkaran yine kendi indirir
Atasözü: 'Eşeği dama çıkaran yine kendi indirir' - Bir işi başlatan, sonuçlarını da üstlenmek zorundadır.
Eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmez
Atasözü: 'Eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmez' - Akıllı insan aynı hatayı iki kere yapmaz.
Görmemişin oğlu olmuş (çekmiş, çükünü koparmış)
Atasözü: 'Görmemişin oğlu olmuş, çekmiş çükünü koparmış' - Yeni bir şey gören görgüsüz kişi ölçüsüz davranır.
Gündüzün mum yakan geceleyin bulamaz
Atasözü: 'Gündüzün mum yakan geceleyin bulamaz' - Zamanını ve imkânını gereksiz yere harcayan, ihtiyaç anında zorluk çeker.
Haddini bilmeyene bildirirler
Atasözü: 'Haddini bilmeyene bildirirler' - Kendini aşan, saygısız davranan kişi sonunda uyarılır veya cezasını bulur.
Harmanda dirgen yiyen sıpa, yılına kadar acısını unutmaz
Atasözü: 'Harmanda dirgen yiyen sıpa, yılına kadar acısını unutmaz' - Kötü bir tecrübe uzun süre unutulmaz, ders olarak kalır.
Hastalık kantarla girer, miskalle çıkar
Atasözü: 'Hastalık kantarla girer, miskalle çıkar' - Hastalığa yakalanmak kolay, iyileşmek zordur.
Haydan gelen huya gider
Atasözü: 'Haydan gelen huya gider' - Kolay yoldan gelen kazanç, kolayca kaybolur.
Hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur
Atasözü: 'Hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur' - Ucuza alınan şeyler çabuk bozulur veya zarar getirir.
İp kırıldığı (koptuğu) yerden ulanır (bağlanır)
Atasözü: 'İp kırıldığı (koptuğu) yerden ulanır (bağlanır)' - Kırılan ilişkiler veya bağlar, aynı yerden onarılır.
Keçiyi yardan uçuran bir tutam ottur
Atasözü: 'Keçiyi yardan uçuran bir tutam ottur' - Küçük bir istek veya hırs, büyük zararlara yol açabilir.
Sarhoştum aydım, böyle yaşamaktan caydım
Atasözü: 'Sarhoştum aydım, böyle yaşamaktan caydım' - İnsan hatasından dönmeli, yanlış yaşamdan vazgeçmelidir.
Serkeş öküz (son) soluğu kasap dükkânında alır
Atasözü: 'Serkeş öküz son soluğu kasap dükkânında alır' - İnatçı ve dik başlı kişi sonunda zarar görür.
Sütten ağzı yanan yoğurdu (ayranı) üfleyerek yer (içer)
Atasözü: 'Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer' - Bir kez zarar gören kişi aynı hatayı tekrarlamamak için tedbirli davranır.
Tamah olmasa, müflis acından ölmez
Atasözü: 'Tamah olmasa, müflis acından ölmez' - Açgözlülük, insanı zor durumda bırakır.
Tamah varken müflis acından ölür
Atasözü: 'Tamah varken müflis acından ölür' - Açgözlülük, insanın kendi sonunu hazırlar.
Tilki tilkiliğini anlatıncaya kadar post elden gider
Atasözü: 'Tilki tilkiliğini anlatıncaya kadar post elden gider' - Kurnazlıkla övünen kişi, sonunda zarar görür.
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş
Atasözü: 'Yazın gölge hoş, kışın çuval boş' - Rahata düşkün olan, sonunda sıkıntı çeker.
Yel üfürdü, sel (su) götürdü
Atasözü: 'Yel üfürdü, sel (su) götürdü' - Olanlar hızla ve kontrolsüz biçimde yok olup gitti.
Zararın neresinden dönülse kârdır
Atasözü: 'Zararın neresinden dönülse kârdır' - Yanlış bir işten ne kadar erken vazgeçilirse o kadar iyidir.