Tozlu Sözlük
Bilgelik Temalı Atasözleri
Bilgelik temasına ait atasözleri listesi.
Rastgele Atasözü
Bilgelik Temalı Atasözleri
Adam olana bir söz yeter
Atasözü: 'Adam olana bir söz yeter' - Olgun ve anlayışlı insan, nasihati bir defada anlar.
Ağacın meyvesi olunca, başını aşağı salar
Atasözü: 'Ağacın meyvesi olunca, başını aşağı salar' - Bilgili ve olgun insan, alçakgönüllü olur.
Ağzını açacağına gözünü aç
Atasözü: 'Ağzını açacağına gözünü aç' - Konuşmadan önce iyi düşün; dikkatli ol.
Akıl adama sermayedir
Atasözü: 'Akıl adama sermayedir' - Bilgi ve düşünme gücü, insanın en büyük varlığıdır.
Akıl akıldan üstündür
Atasözü: 'Akıl akıldan üstündür' - Başkalarının düşüncesi, kendi fikrinden daha iyi olabilir.
Akıl kişiye (adama) sermayedir
Atasözü: 'Akıl kişiye sermayedir' - Akıl, insanın en büyük kazancıdır.
Akıl olmayınca ne yapsın sakal?
Atasözü: 'Akıl olmayınca ne yapsın sakal' - Bilgisiz insanın dış görünüşü işe yaramaz.
Akıl para ile satılmaz
Atasözü: 'Akıl para ile satılmaz' - Gerçek bilgi ve zekâ maddi yolla elde edilmez.
Allah bilir ama kul da sezer
Atasözü: 'Allah bilir ama kul da sezer' - İnsan her şeyi bilemez ama birçok şeyi sezgileriyle anlayabilir.
Al malın iyisini, çekme kaygısını
Atasözü: 'Al malın iyisini çekme kaygısını' - Kaliteli mal alırsan, uzun vadede zarar etmezsin.
Arı bal alacak çiçeği bilir
Atasözü: 'Arı bal alacak çiçeği bilir' - Akıllı ve tecrübeli kişi, kiminle ve nerede iş yapacağını iyi bilir.
Arı söğüdü, akıllı öğüdü sever
Atasözü: 'Arı söğüdü, akıllı öğüdü sever' - Her şey kendine uygun olanla uyum içindedir.
Aşını, eşini, işini bil
Atasözü: 'Aşını, eşini, işini bil' - İnsan hayatında ölçülü, dikkatli ve bilinçli olmalıdır.
Az söyle çok dinle
Atasözü: 'Az söyle, çok dinle' - Fazla konuşmak yerine dinlemek daha değerlidir.
Baskıdaki altından askıdaki salkım yeğdir
Atasözü: Baskıdaki altından askıdaki salkım yeğdir - Gösterişli ama faydasız olandansa, sade ama yararlı olan değerlidir.
Başına gelen başmakçıdır
Atasözü: Başına gelen başmakçıdır - Kişi, yaşadığı olaylardan ders alır ve tecrübe kazanır.
Benim oğlum bina okur, döner döner yine okur
Atasözü: Benim oğlum bina okur, döner döner yine okur - Bazı insanlar bilgiyi kullanmaz, sadece tekrar eder.
Beyde bulunmayan elde neler var
Atasözü: Beyde bulunmayan elde neler var - Değer ve yetenek sadece makamla sınırlı değildir.
Bilmemek ayıp değil, öğrenmemek (sormamak) ayıp
Atasözü: Bilmemek ayıp değil, öğrenmemek (sormamak) ayıp - Cahillik utanılacak değil, öğrenmeye kapalı olmak ayıptır.
Bin bilsen de bir bilene danış
Atasözü: Bin bilsen de bir bilene danış - Ne kadar bilgili olsan da, başkalarının tecrübesine başvur.
Bin nasihatten bir musibet yeğdir
Atasözü: Bin nasihatten bir musibet yeğdir - Kişi bazen öğütle değil, yaşayarak öğrenir.
Bin ölçüp bir biçmeli
Atasözü: Bin ölçüp bir biçmeli - Karar verirken acele etmemeli, her yönüyle düşünmelidir.
Bir felaket bin nasihatten yeğdir
Atasözü: Bir felaket bin nasihatten yeğdir - Yaşanan bir olay, bin öğütten daha etkili bir ders verir.
Bir kararda bir Allah
Atasözü: Bir kararda bir Allah - Sürekli değişmek istikrarsızlıktır; sabit durmak güçtür.
Bir söyle on dinle
Atasözü: Bir söyle on dinle - Konuşmadan önce düşünmek, dinlemekten daha değerlidir.
Boş başağın başı dik olur
Atasözü: 'Boş başağın başı dik olur' – Bilgisiz veya deneyimsiz kişi kendini üstün görür.
Boş başak dik durur
Atasözü: 'Boş başak dik durur' – Gerçek bilgiye sahip olmayan kişi övünür, bilen ise alçakgönüllüdür.
Cahilin dostluğundan arifin düşmanlığı yeğdir
Atasözü: 'Cahilin dostluğundan arifin düşmanlığı yeğdir' – Bilgisiz dost, bilge düşmandan daha tehlikelidir.
Cambaz ipte balık dipte gerek
Atasözü: 'Cambaz ipte balık dipte gerek' – Her işin ustası kendi yerinde ve ortamında değerlidir.
Çay kuşu, çay taşı ile vurulur
Atasözü: 'Çay kuşu çay taşı ile vurulur' – Her iş, kendi yöntem ve aracıyla yapılmalıdır.
Çok bilen (söyleyen) çok yanılır
Atasözü: 'Çok bilen (söyleyen) çok yanılır' – Her konuda konuşan kişi hata yapmaktan kurtulamaz.
Danışan dağı aşmış, danışmayan düz yolda şaşmış
Atasözü: 'Danışan dağı aşmış, danışmayan düz yolda şaşmış' – Bilgi almak, akıl sormak kişiyi başarıya götürür; danışmayan ise hata yapar.
Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış
Atasözü: 'Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış' – Bilene danışan doğru yolu bulur, kendi bildiğine giden kaybolur.
Deliden al uslu haberi
Atasözü: 'Deliden al uslu haberi' – Bazen doğrular beklenmedik kişilerden gelir.
Dil ebsem (olsa) baş esen (esendir)
Atasözü: 'Dil ebsem olsa baş esen esendir' – Az konuşan kişi başını beladan korur.
Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim
Atasözü: 'Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim' – İnsanın başına gelen birçok bela, kendi dilinden kaynaklanır.
Dille düğümlenen, dişle çözülmez
Atasözü: 'Dille düğümlenen, dişle çözülmez' – Sözle yapılan hatayı, ne kadar uğraşsan da geri alamazsın.
Doğru söz yemin istemez
Atasözü: 'Doğru söz yemin istemez' – Gerçek olan şey, kendini ispat etmek zorunda kalmaz.
Ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil
Atasözü: 'Ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil' - Her şey, her durumda uygun olmayabilir.
El elden üstündür (ta arşa kadar)
Atasözü: 'El elden üstündür (ta arşa kadar)' - Her zaman senden daha iyisini yapabilen biri vardır.
Elmayı soy da ye, armudu say da ye
Atasözü: 'Elmayı soy da ye, armudu say da ye' - Her işin kendine özgü bir yöntemi ve ölçüsü vardır.
Erenlerin sağı solu olmaz
Atasözü: 'Erenlerin sağı solu olmaz' - Bilge veya ermiş kişiler bazen beklenmedik davranabilir.
Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma
Atasözü: 'Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma' - Yalnızca dış görünüşe bakarak karar vermemek gerekir.
Erkekliğin onda dokuzu kaçmaktır
Atasözü: 'Erkekliğin onda dokuzu kaçmaktır' - Gerçek cesaret bazen geri çekilmeyi bilmektir.
Eskisi olmayanın yenisi (acarı) olmaz
Atasözü: 'Eskisi olmayanın yenisi olmaz' - Geçmiş tecrübe olmadan yeniyi doğru değerlendiremezsin.
Güttüğüm domuzu bana öğretme
Atasözü: 'Güttüğüm domuzu bana öğretme' - Deneyimli birine, bildiği konuda öğüt verme.
Her damardan kan alınmaz
Atasözü: 'Her damardan kan alınmaz' - Her kişiyle aynı şekilde iletişim kurulmaz; her durum farklı yaklaşım ister.
İki kulak bir dil için
Atasözü: 'İki kulak bir dil için' - İnsan çok dinlemeli, az konuşmalıdır.
İtle dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir
Atasözü: 'İtle dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir' - Kötüyle uğraşmak yerine uzak durmak daha iyidir.
Keçide de sakal var
Atasözü: 'Keçide de sakal var' - Her sakallı kişi akıllı olmaz.
Köre renkten bahsolunmaz
Atasözü: 'Köre renkten bahsolunmaz' – Anlamayan kişiye ne söylersen söyle, faydası olmaz.
Kör görmez, sezer
Atasözü: 'Kör görmez, sezer' – Bazı insanlar göremese de sezgileriyle gerçeği anlar.
Kös dinleyen, davula kulak vermez
Atasözü: 'Kös dinleyen, davula kulak vermez' – Büyük şeyleri gören kişi, küçüklerle ilgilenmez.
Ne dağda bağım var, ne çakaldan davam
Atasözü: 'Ne dağda bağım var, ne çakaldan davam' - İlgim olmayan bir şey için endişelenmem.
Ne karanlıkta yat, ne kara düş gör
Atasözü: 'Ne karanlıkta yat, ne kara düş gör' - Tedbirli ol, kötü durumlardan uzak dur.
Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli
Atasözü: 'Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli' - Kişi hiçbir zaman kibirlenmemeli, geleceğini unutmamalıdır.
Ne şeytanı gör ne salavat getir
Atasözü: 'Ne şeytanı gör ne salavat getir' - Kötüyle karşılaşmamak en iyisidir; tehlikeden uzak dur.
Ne yavuz ol asıl ne yavaş ol basıl
Atasözü: 'Ne yavuz ol asıl ne yavaş ol basıl' - Ne aşırı sert ol ne de fazla yumuşak; dengeyi koru.
Oğlum deli malı neylesin, oğlum akıllı malı neylesin
Atasözü: 'Oğlum deli malı neylesin, oğlum akıllı malı neylesin' - Malın değeri, onu kullanacak kişinin aklıyla ölçülür.
Sakalım yok ki sözüm dinlensin
Atasözü: 'Sakalım yok ki sözüm dinlensin' - Deneyimsiz veya genç birinin sözüne değer verilmez.
Sakal keçide de var
Atasözü: 'Sakal keçide de var' - Görünüş, değer ölçüsü değildir.
Sakalla olaydı kişi, keçiye danışırlardı her işi
Atasözü: 'Sakalla olaydı kişi, keçiye danışırlardı her işi' - İnsanın değeri görünüşle değil, aklı ve bilgisiyle ölçülür.
Sen giderken ben geliyordum
Atasözü: 'Sen giderken ben geliyordum' - Bir konuda tecrübeli olan kişi, karşısındakine üstünlük belirtir.
Söyleyenden dinleyen arif gerek
Atasözü: 'Söyleyenden dinleyen arif gerek' - Sözün değerini anlamak için akıllı dinleyici gerekir.
Söz gümüşse sükût altındır
Atasözü: 'Söz gümüşse sükût altındır' - Konuşmak değerli ama susmak çoğu zaman daha değerlidir.
Sözü söyle alana, kulağında kalana
Atasözü: 'Sözü söyle alana, kulağında kalana' - Sözün hedefi anlayan kişidir.
Sütsüz koyun meleyen olur
Atasözü: 'Sütsüz koyun meleyen olur' - Eksik veya yetersiz olan kişi çok konuşur.
Tatar’ın kılavuza ihtiyacı yok (-tur)
Atasözü: 'Tatar’ın kılavuza ihtiyacı yoktur' - Deneyimli kişi yolunu kendi bulur, rehbere ihtiyaç duymaz.
Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti
Atasözü: 'Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti' - Her ucuzun bir kusuru, her pahalının da bir nedeni vardır.
Ulularla urgan çekişme
Atasözü: 'Ulularla urgan çekişme' - Büyüklerle tartışmaya girme, kaybeden sen olursun.
Ulu sözü dinlemeyen, uluyakalır
Atasözü: 'Ulu sözü dinlemeyen, uluyakalır' - Tecrübeli kişilerin sözünü dinlemeyen sonunda pişman olur.
Ustanın çekici bin altın
Atasözü: 'Ustanın çekici bin altın' - Tecrübenin ve ustalığın değeri büyüktür.
Usta yanında perende atılmaz
Atasözü: 'Usta yanında perende atılmaz' - Bilgili kişilerin yanında gösteriş yapılmaz.
Ürümesini bilmeyen köpek, sürüye kurt getirir
Atasözü: 'Ürümesini bilmeyen köpek, sürüye kurt getirir' - Bilgisiz kişi hem kendine hem çevresine zarar verir.
Yol bilen kervana katılmaz
Atasözü: 'Yol bilen kervana katılmaz' - Kendi başına doğru yolu bulabilen, başkasına ihtiyaç duymaz.
Yol bilenle yürüyen, yorulmaz
Atasözü: 'Yol bilenle yürüyen, yorulmaz' - Bilgili rehberle ilerleyen kişi, kolayca hedefe ulaşır.